Wolność i godność lekarza. (streszczenie) - Wanda Terlecka

dr n. med. Wanda Terlecka – Towarzystwo Lekarskie Częstochowskie, Katolickie Stowarzyszenie Lekarzy Polskich

    Najbardziej elementarnym, świadomym ludzkim doznaniem związanym
z własną tożsamością , jest doświadczenie siebie samego, siebie jako osoby. W tym doświadczeniu siebie tkwi egzystencjalne, wrodzone poczucie  bycia kimś ważnym, kimś wolnym. Sprzężenie wewnętrznej  wolności i rozumu jest fundamentem rozwoju każdego człowieka, jego dojrzewania i wzrastania w człowieczeństwie, jego godności i kreatywności.
    Rozumność, główna władza poznawcza, pozwala pytać o prawdę, szukać jej i znajdować. Uznanie istnienia prawdy obiektywnej jest podstawą realistycznego widzenia i badania rzeczywistości.    Naturalne pragnienie i poszukiwanie prawdy jest uwarunkowane korzystaniem  z wewnętrznej wolności. Wolność ta może być wzmacniana bądź osłabiana przez wpływy otoczenia, szczególnie środowiska ludzkiego, oraz przez własne świadome decyzje. Naciski środowiskowe stanowią istotną przeszkodę dla pełnego korzystania z wolności, dla dążenia do prawdy, dla możliwości wyboru dobra i rozwijania własnego człowieczeństwa, zniewalając człowieka.
    Jeszcze bardziej drastyczne zniewalanie człowieka  dokonuje się w sferze mentalnej. Patologiczne ideologie ostatniego stulecia, wzmacniane nieograniczonymi środkami finansowymi i społecznymi wymogami „poprawności politycznej”,  prowadzą do tego, że niektórzy ludzie sami nakładają pęta własnej wolności
i rozumności i dobrowolnie rezygnują z szansy  rozwoju swego człowieczeństwa,  zadowalając się łatwą konsumpcją wszelkich dostępnych dóbr i moralną wegetacją na narzuconym im poziomie. Istotnym celem edukacji rodzinnej
i szkolnej jest właśnie pomoc człowiekowi w poznawaniu samego siebie, własnej wolności, tożsamości i godności, własnej odpowiedzialności i zarazem możliwości nieustannego rozwoju. Tak pojęte wychowanie przekształca się w samowychowanie, które u człowieka wolnego trwa przez całe życie.
    Człowiek samodzielnie myślący, widzący własną wolność i godność osobową, ujrzy analogiczne wartości w każdym innym człowieku z jednego tylko powodu: każdy człowiek jest takim samym człowiekiem jak i ja. Uznając identyczną, naturalną, wrodzoną wartość wszystkich istot ludzkich, człowiek samodzielnie  myślący rozumie, że każdy człowiek jest dysponentem wszystkich praw człowieka, ale i związanych z nimi zwrotnie, analogicznych obowiązków wobec innych ludzi.
    Podmiotowość osoby ludzkiej, jej jedyność, wolność, rozumność, transcendentność, są podstawą ontologicznej godności każdego człowieka.
    W tak pojmowanej naturalnej godności człowieka mieszczą się zarówno naturalne prawa jak i równie naturalne, sprzężone z nimi zwrotnie,  obowiązki osoby ludzkiej. Wszystkie one mają charakter  wrodzony ( nie  nadaje ich nikt z ludzi),  powszechny (przysługują wszystkim ludziom i każdej ludzkiej istocie), trwały
( żadne okoliczności ich nie znoszą) i niezbywalny ( nikt z ludzi nie może ich odebrać). Mówi o tym Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Międzynarodowe Pakty Praw Człowieka i Kodeks Etyki Lekarskiej
Rola i wpływ lekarzy  na ludzką społeczność nie są wyolbrzymione. Przedstawiciele tego zawodu ciągle się cieszą wysokim autorytetem społecznym.
Ten wysoki szacunek dla zawodu lekarskiego jest dobrze znany również współczesnym ideologiom społeczno-politycznym  oraz elitarnym grupom nacisku, które kształtują znany nam świat i ludzką mentalność. Nieliczne, ale władające globalnymi  wpływami i finansami liberalne elity wymuszają na społeczeństwach, narodach i państwach  pożądane przez siebie postawy i działania instytucji kulturo- twórczych i opiniotwórczych, które budują mentalność i postawy członków społeczeństwa.  Zgoda na wymaganą poprawność polityczną przekłada się na liczne  przywileje. Jednakże drugą stroną takiej zgody jest osobiste przyzwolenie na zawłaszczenie  własnej wewnętrznej wolności ludzkiej i lekarskiej godności, przez określonego typu instytucje, ideologie i ludzi. Tego przyzwolenia udzielają także lekarze, stosując, nawet świadomie, samozniewolenie.
Samodzielnie myślący lekarz ma dane, by rozumieć i szanować własną wolność i godność przynależną mu jako człowiekowi i jako lekarzowi. Ma dane, by to samo myśleć o każdym innym człowieku .
Doktor Biegański w swym aforyzmie pisał, że „Lekarze ze względu na ciągłą 
i bardzo bliską styczność z najrozmaitszymi warstwami ludności, mają lub mieć powinni ogromny wpływ  w społeczeństwie. (…) o tym lekarze powinni pamiętać i szerzyć wszędzie pojęcie prawdy, dobra i piękna” (Myśli i aforyzmy, Część pierwsza, XL).

dr n. med. Wanda Terlecka